Chọn Vỏ Bỏ Ruột

 

Sách Hàn Phi Tử của thời Chiến Quốc bên Tàu có ghi câu chuyện thú vị về cái hộp đựng ngọc.  Một người thừa hưởng được một viên ngọc châu, muốn bán đi.  Để dễ bán, ông cho làm một cái hộp đẹp, gỗ tốt, khắc hình mỹ thuật, ướp hương cho có mùi thơm.  Ai thấy hộp ngọc cũng đều trầm trồ, khen ngợi và thích cái hộp, mà không nghe ai hỏi tới viên ngọc bên trong.  Cuối cùng, một phú ông có đủ tiền mua hộp ngọc.  Điều làm người bán vô cùng ngạc nhiên là người mua mở hộp lấy viên ngọc trao cho chủ cũ, nói: “Tôi chỉ thích cái hộp đẹp đẽ này thôi, còn viên ngọc tôi cho lại ông.”  Trong khi cái ruột là viên ngọc giá trị gấp trăm lần cái vỏ hộp, mà người mua lại “chọn vỏ bỏ ruột”. 

Từ đó, người Trung Hoa có câu thành ngữ Mãi Độc Hoàn Châu 買櫝還珠 nghĩa là “mua hộp (đẹp) mà trả lại ngọc châu”, ý nói người chỉ chăm chú bề ngoài không xét đến giá trị thực bên trong, hay nói cách khác thích hình thức hơn nội dung.

Thường cái vỏ chỉ là lớp bao che chở cái ruột quý báu bên trong.  Nhìn trái cam, trái chuối, củ hành thì hiểu.  Người mua chuối mà chọn giữ vỏ chuối và quăng cái ruột chắc bị xem là không bình thường.  Vậy mà không ít người ham mê cái vẻ đẹp hào nhoáng bề ngoài mà quên mất cái ruột phong phú bề trong.  Tục ngữ Việt Nam có câu nhắc nhở: “Tốt gỗ hơn tốt nước sơn.”

Chuyện người mua hộp ngọc làm tôi nhớ tới 2 anh em láng giềng tôi.  Người anh yêu say đắm và cưới được cô vợ đẹp lộng lẫy, nhưng không ngờ tánh hung hãn về sau mới lộ ra, còn người em lấy người vợ bình thường, tánh tình hiền hậu vì người em hiểu câu “cái nết đánh chết cái đẹp”.  Người em sống rất hạnh phúc, còn người anh thì khốn khổ vì hay bị vợ húng hiếp.  Có hôm, anh tâm sự với tôi, than: “Tôi lỡ leo lên lưng sư tử rồi nên biết thân ngồi yên vì bước xuống e bị nhai xương!”  Nhìn lại mới thấy ai khôn ngoan khi chọn vợ:  người anh chăm chú cái vỏ, người em trân trọng cái ruột.   Ai Chọn Nấy Chịu, như câu chúng ta thường nghe người Mỹ hay nói:  "Sleep in the bed you made" (Làm giường thế nào, ngủ thế đó). 

Trong Kinh Thánh, câu chuyện 2 chị em cũng cho chúng ta bài học sâu sắc về chọn lựa.  Cô chị Ma-thê hay làm bếp, lăng xăng nấu nướng phục vụ Chúa Giê-su khi Ngài tới thăm.  Cô em Ma-ri thì thích ngồi bên Chúa để nghe lời Chúa dạy bảo.  Cô chị phàn nàn với Chúa, muốn em mình xuống bếp giúp mình một tay.  Chúa Giê-su thừa nhận hai chị em đều yêu quí Chúa đều muốn Chúa vui lòng, nhưng phán rằng Ma-ri đã chọn phần tốt hơn: ngồi nghe, suy gẫm lời Chúa*.

Thánh Phao-lô nhắc nhở con dân Chúa nên hướng mắt, hướng lòng vào giá trị thuộc linh chớ không nên vào vật chất trần gian:  “chúng ta chẳng chăm sự thấy được, nhưng chăm sự không thấy được; vì những sự thấy được chỉ là tạm thời, mà sự không thấy được là đời đời không cùng vậy” (2 Cô-rinh-tô 4:18).

Người chạy theo cái hào nhoáng, phù phiếm, nhưng rỗng tuếch rỗng toác  thường phải trả giá đắt, còn người tìm cầu giá trị tinh thần thường được phước ơn từ Trời. 

Một vị mục sư góp ý: Cơ-đốc nhân chân chánh được mặc áo công chính của Chúa Giê-su thì bề ngoài (vỏ), cùng bề trong (ruột) đều tốt đẹp. 

*Luca 10:40-41

Nhà thơ Tiểu Minh Ngọc cảm tác:

                     Bề Ngoài Bề Trong

“chúng ta chẳng chăm sự thấy được, nhưng chăm sự không thấy được; vì những sự thấy được chỉ là tạm thời, mà sự không thấy được là đời đời không cùng vậy” - 2 Cô-rinh-tô 4:18

"và kẻ dùng của thế gian, nên như kẻ chẳng dùng vậy; vì hình trạng thế gian nầy qua đi." - 1 Cô-rinh-tô 7:31

"Vả thế gian với sự tham dục nó đều qua đi, song ai làm theo ý muốn Đức Chúa Trời thì còn lại đời đời." - 1 Giăng 2:17

"Vì, Mọi xác thịt ví như cỏ, Mọi sự vinh hiển của nó ví như hoa cỏ. Cỏ khô, hoa rụng, nhưng lời Chúa còn lại đời đời. Và lời đó là đạo Tin Lành đã giảng ra cho anh em." – 1 Phi-e-rơ 1:24-25

          Bề ngoài hào nhoáng, đẹp thay,

Nhưng ai biết được đắng cay trong lòng?

         Giàu sang của cải mênh mông,

Nhưng ngày mai đến, cũng không còn gì?

         Thế gian, mọi sự qua đi,

Cỏ khô, hoa rụng, đáng chi mà nhờ?

 

         Chớ nên chậm trễ, dại khờ,

Ham mê tạm bợ, chần chờ bỏ qua,

         Lời Ngài hằng hữu cho ta,

Hãy suy gẫm lấy, mở ra tầm nhìn,

Biết rằng, quý nhất hồn linh,

Công bình sống bởi đức tin vào Ngài!

 

         Ăn năn kính Chúa hôm nay,

Bỏ qua đời sống lạc sai bao ngày,

         Hết lòng hết sức từ đây,

Làm theo Lời Chúa, thánh thay, năng quyền,

         Phải chăm việc Chúa trước tiên,

Dù không thấy kết quả liền cho ta!

 

         Tình Trời miên viễn bao la,

Sẽ luôn gìn giữ gần xa mọi điều!

Thế gian này có bao nhiêu,

Sức người là mấy, sớm chiều, ai hay?

Tin Lành – Ân Điển tốt thay,

Hãy mau nhận lấy, duy Ngài đáng tin!

             Tiểu Minh Ngọc

 

12 lý do tôi thích Hawaii

Chúng tôi có dịp đi thăm Oahu, Hawaii, theo lời mời của vợ chồng người bạn đồng nghiệp, BS NVH, hồi tháng 11, năm 2011.  Bài viết đã 10 năm rồi, mà đọc lại nhớ lại kỷ niệm xưa, vẫn còn thấy cảm xúc dâng trào.   Chắc có nhiều thay đổi tại Hải đảo thần tiên này sau một thập niên, nhưng chúng tôi xin post lại sau khi hiệu đính vài nơi.  Dịch Covid làm mọi người không thể tự thân du lịch, nên xin mời quý vị và các bạn cùng tôi thăm viếng Ha-uy-di qua bàn phím. Ai có dịp đọc bài nầy rồi xin bỏ qua. HC

                        Hạ-uy-di
            Hạ-uy-di (Hawaii: Hải đảo thần tiên hay Thiên đàng hạ giới) gồm có 8 đảo chính kể từ Tây Bắc xuống Đông Nam: Niʻihau, Kauaʻi, Oʻahu, Molokaʻi, Lānaʻi, Kahoʻolawe, Maui, và Hawaiʻi. (Mẹo nhớ: Nàng Khó Ở Mới Làm Khổ Mình Hoài).

            Đảo Oahu (có nghĩa là Nơi gặp gỡ: the Gathering place) được chú ý nhiều vì có thủ đô Honolulu, có Waikiki Beach nổi tiếng cho khách du lịch, có Trân Châu cảng (Pearl Harbor) lịch sử, Hanauma Bay, Đỉnh núi Kim Cương (Diamond Head), có Polynesian Culture Center… Dân số Hawaii gần 1,4 triệu mà trên 900 ngàn người sinh sống tại Oahu.

12 lý do tôi thích Hawaii, nhất là Oahu:

1/ Tinh thần Aloha:
Khi bạn vừa đến phi trường Honolulu, có thể bạn được đón tiếp với nụ cười, tiếng chào aloha và vòng hoa lei.
Aloha: Alo là sự hiện diện; ha: hơi thở. Vậy, Aloha ám chỉ sự sống. Ngoài lời chào khi gặp gỡ hay khi từ giã, aloha còn tiềm tàng nhiều ý nghĩa sâu xa: A-L-O-H-A
            A- Amity: friendship, tình bằng hữu
            L- Love: tình thương yêu
            O- Ohana: sense of family. Người dân hải đảo xem mọi người như người trong gia đình.  Khi có tình thân mật, người trẻ tuổi sẽ gọi bạn là “uncle”, hay “auntie”. Người cùng trang lứa gọi bạn là “bro” hay “sis”.
            H- Hospitality: hiếu khách
            A- Assistance: giúp đỡ nhau
            Nhân sinh quan của người dân hải đảo còn là hòa giải và tha thứ ”Ho’oponopono”.

2/ Khí hậu nhiệt đới, thuộc hải đảo, thời tiết không khắc nghiệt, nhiệt độ 65 – 95F. Gió mát dễ chịu quanh năm.

3/ Cảnh đẹp tuyệt trần, biển mênh mông bao quanh đảo , 2 rặng núi đủ cao để chắn bước sức mạnh của những cơn bão, không cho tàn phá Oahu.  Thiên nhiên quả đã ưu đãi vùng đất này.  Hình ảnh mống trời thường thấy (vì vậy tiểu bang này được gọi là rainbow state).  Xem cảnh mặt trời lặn trên biển cũng đủ mê hồn. Người Pháp thi vị cảnh hoàng hôn là mặt trời đi ngủ (le coucher du soleil), người dân hải đảo diễn tả là “mặt trời hôn đại dương”.  Thật là: “Kho trời chung mà vô tận của mình riêng” (Cao Bá Quát).  Thực vật và động vật (flora and fauna) tại Hawaii cũng hấp dẫn du khách vì chúng ta thấy những cây bông giấy, điệp, phượng vĩ, sứ, thanh long mọc hoang như rừng.  Bông bụp vàng (yellow hibiscus) là hoa tượng trưng của tiểu bang.  Thực vật được đưa sang Hawaii bằng 3 cách, viết với 3 chữ W: Wind (gió đưa tới), Waves (sóng đưa từ vùng khác tới), Wings (cánh chim trời đưa tới).  Động vật thì có loại ngỗng lùn (nene), dơi khàn (hoaring bat), hải cẩu tu hành (monk seal*), heo rừng (để làm món ăn kalua, lu’au). Loài gecko vô hại, hay bắt gián nên nhiều người thích có gecko trong nhà…

Tôi đề nghị anh bạn mang cây đàn ukulele ra bãi biển lúc chiều tà, chơi bản LA PALOMA trong khi có cánh buồm xa xa, có chim biển bay ngang bay dọc, thử xem lòng đắm say, hồn ngất ngây thế nào.

4/ Ai thích ẩn dật thì có chỗ ẩn, ai thích quậy thì có chỗ để quậy như Waikiki Beach có đủ trò vui. Người dân hải đảo thích khiêu vũ, thích nhậu nhẹt. “Kẻ thành thị, kẻ vui miền lâm tẩu” (Cao Bá Quát). Giá sinh hoạt tùy vùng thay đổi nhiều. Giá tiền trong shopping center cho du khách khá cao, giá ở chợ trời thì rất bình dân.

5/ Low profiles: đắm mình trước núi đồi, biển cả, chúng ta có thể quên mất thân phận của mình. Mình có thể quên mất cái Ta, cái Tôi của mình. Mình có thể học bài học “Vô Ngã” dễ dàng.

Trước thiên nhiên hùng vĩ,
Không thấy mình ra chi,
Sóng cuốn trôi phiền não,
Quên hết mọi sầu bi.

6/ Low stress: nhiều người làm việc tới 2 giờ trưa nghỉ luôn hoặc trở lại làm việc lúc 5 giờ chiều. (Low stress but lot of fun). Nhịp sống trên hải đảo thật khoan thai nhịp nhàng, không hối hả, không vội vả. Quần áo rất giản dị: đàn ông mặc aloha shirt, còn đàn bà hay dùng wrap dress với một mảnh vải mà có thể thắt ra nhiều kiểu áo khác nhau, có thể mặc đi lễ hay đi làm, đi chơi hay đi chợ… Họ nhắc nhau thư giãn (hang loose) bằng cách làm dấu tay: ngón cái và ngón út đưa lên, bàn tay xoay xoay.

7/ Low crime: có thể có những tội phạm nhỏ, nhưng so với đất liền, Hawaii ít tội phạm lớn.

8/ Low diseases: người dân hải đảo có đời sống lành mạnh, ăn hải sản nên ít bệnh tật.  Bạn tôi sau hơn 10 năm về hưu tại Oahu, mỗi ngày uống cà phê Kona, đi bách bộ trên bãi biển, bơi lội, chèo xuồng, nhảy sóng, tối uống “rượu vang nửa cốc” American Concord Grape.  Ngày nay vợ chồng bạn này không hề cần tới một viên thuốc trị bệnh. Hai bạn này thường dùng hạt và lá cây Marungai (Moringa oleifera). Cây này, người Việt gọi là Chùm Ngây, mọc hoang khắp nơi trên đảo Oahu, nhờ có gió vì hạt có cánh nhỏ.  Lá cây nhiều chất dinh dưỡng, nhiều anti-oxidants, còn hạt thì Wikipedia khen là: “seeds are used as a sexual virility drug for treating erectile dysfunction in men and also in women for prolonging sexual activity”. Như vậy, những hạt cây Marungai này có thể giúp các ông “hồi dương” và các bà “hồi âm”.  Một khi 4 đứa tôi leo đỉnh Kim Cương, chị bạn cho mỗi đứa một hạt Marungai để ngậm một hồi rồi nhăn nhăn cắn nhẹ nó ra, một chất nước ngòn ngọt tiết ra trong miệng, chúng tôi nuốt từ từ mà leo lên đỉnh núi không thấy mệt.  Một điều thú vị nữa là theo thống kê mới nhất, người Hawaii có tuổi thọ trung bình cao hơn các tiểu bang khác của Hoa kỳ.

9/ Ba không: Không có rắn, không cá sấu, không bệnh chó dại (No snakes, no gators, no rabies). Nhà tôi nghe không có rắn trên đảo thì mừng lắm vì ở Florida, rắn và cá sấu tràn lan.  Có lần, lúc trời nhá nhem tối, bà la làng khi thấy sợi dây trên sân cỏ sau nhà vì tưởng là con rắn.  Gần đây, người ta tìm thấy rắn trên hải đảo này, lý do là có một số người chơi rắn như “pet”, họ mail order từ đất liền những chú rắn con (trái luật Hạ-uy-di).  Nhiều người lo là một số chim quý vùng này sẽ bị rắn giết và một số hoa đẹp sẽ bị hư.

10/ Người cao niên được nhiều quyền lợi, senior residents còn nhiều quyền lợi hơn.  Mỗi năm có khoảng 3 triệu du khách thăm viếng Hawaii, nên nguồn lợi tức về du lịch rất lớn, vì vậy chính phủ dễ có những chương trình phúc lợi xã hội.

11/ Cộng đồng Á châu (người Phi luật tân, người Nhật, Đại Hàn, Thái Lan, Trung Hoa, Viêt Nam.. ) sống dưới luật pháp Hoa Kỳ, nên không lo luật rừng (từ năm 1959 Hawaii thành tiểu bang thứ 50 của Mỹ).  Mỹ da trắng lại là thành phần thiểu số. (Một tiểu bang khác, người da trắng cũng thuộc thiểu số là New Mexico).  Mình thấy dễ hòa nhập vào đời sống tại đây.  Người VN tại Oahu khoảng 10 ngàn người, làm 3 nghề chính: lái taxi, bán xe lunch, bán chợ trời. Ai thích ăn SASHIMI thì nơi này lý tưởng vì do chính người Nhật làm.

12/ Đi lông bông: holo holo. Một người thổ dân đang đi bộ hay đi xe, bạn hỏi anh ta đi đâu, có thể anh trả lời là holo holo, có nghĩa đi lông bông, chạy lông nhông, không mục đích gì hết.  Tinh thần này tôi thấy thích hợp cho tuổi già hưu.  Lúc còn đi làm, người ta như trong cuộc đua chuột (rat race), lúc nào cũng canh giờ, canh lịch, canh thời khóa biểu, lúc nào cũng nhắm mục đích.  Khi ở tuổi hưu, vợ chồng già như đôi chim trời, như hai cụm mây lang thang, rày đây mai đó, holo holo. Nhớ tới phim “Eat, Pray, Love”, một thành ngữ người Ý được nói đến: dolce far niente có nghĩa là cái êm đẹp của sự nhưng không (the sweetness of doing nothing) nhắc đến sự nhàn rảnh thảnh thơi.

     Sau chuyến đi thăm Oahu này, tôi mong có dịp tới các cù lao khác trong quần đảo Hawaii để tìm hiểu.
Châu Sa (11.11.11)

*Monk seal: loài hải cẩu này thích sống một mình và có lớp da cổ dày có gấp, trông giống nhà tu mặc áo choàng.  Hán Việt viết là Tăng Hải Báo (僧海豹).

Chuyện Con Rắn và Cái Cưa

Một sáng sớm, ông chủ xưởng mộc phát giác một con rắn hổ mang nằm chết với thân bị cứa nhiều chỗ bên cạnh một cái cưa đẫm máu trên sàn xưởng mộc!  Nghi là có người dùng cái cưa làm vũ khí chiến đấu với con rắn, ông bèn xem lại camera có thâu hình tối qua. 

Một con rắn khá lớn bò vào xưởng có lẽ để kiếm ăn.  Khi nó bò trườn, thân nó chạm vào lưỡi cưa.  Nó tưởng bị tấn công nên nổi giận, bèn táp mạnh vào lưỡi cưa.  Miệng bị rách, nó càng tức giận, quấn chặt quanh lưỡi cưa với quyết tâm cho “kẻ thù” một bài học.   Thấy địch thủ vẫn trơ trơ, nó ra sức xiết chặt vào lưỡi cưa.  Máu tuôn đổ ra nhiều, nó mất sức, buông cây cưa, tức tối nhìn vào lưỡi cưa đang nhe hàm răng chơm chởm như cười nham nhở chọc quê nó.  Trước khi tắt hơi, nó phát ra tiếng hiss, hiss, khè khè như muốn hỏi địch thủ: “ngươi …là ai, tên họ… là gì?”

Trong cuộc sống hằng ngày, đôi khi chúng ta không nén được cơn giận, mà thốt ra những lời nói hoặc có những hành vi khiếm nhã cho đã nư cơn giận mà không nghĩ tới những hậu quả không hay quay trở lại chúng ta.  

Người dễ nóng giận hay khởi tâm vọng động thường tự chuốc họa vào thân (tự chiêu kỳ họa 自招其禍).

Sách Châm-ngôn có lời khuyên dạy:  ^“Người khôn ngoan kìm hãm cơn giận dữ,
Ai khoan dung lỗi người khác đáng được ngợi khen” (chương 19, câu 11). 

Luật vàng xử thế là luôn giữ hòa khí, thường áp dụng tình thương yêu, tha thứ, nhân từ, nhẫn nhịn, khiêm tốn với người mình tiếp xúc.

 

 Câu chuyện này được ông Thái Bá Tân viết thành bài thơ ngũ ngôn đặc sắc:

Có một con rắn độc

Đi tìm thức ăn khuya

Bò vào trong xưởng mộc

Trườn qua một cái cưa.

Bị một vết cắt nhỏ

Tưởng là cưa tấn công

Rắn quay đầu hùng hổ

Cắn mạnh, ngay và luôn.

Miệng bị rách, chảy máu

Khiến nó nổi cơn điên

Tấn công trong cuồng loạn

Nuốt sống “kẻ thù” liền.

Thân cưa dính đầy máu

Hình như sắp “chết” rồi?

Rắn ngỡ mình đang thắng

Trong cuộc đấu tay đôi.

Dường như chưa hả giận

Nó quấn chặt lưỡi cưa

Gồng mình siết thật mạnh“

Biết ta là ai chưa?”

Con rắn đầy nội lực

Dùng hết sức bình sinh

Để quyết tâm giết chết

Kẻ dám tấn công mình (!)

Nhưng chưa kịp đắc thắng

Rắn đã vội ra đi

Cái cưa vô tri ấy

Nào đâu hay biết gì?

Tự kết liễu mạng sống

Sau một cơn điên khùng

Kẻ ảo tưởng sức mạnh

Chết đáng đời, đúng không ******

*Cuộc sống là như thế

Phải biết mình là ai?

Hiểu cả đối phương nữa

Mới thành công, nên người.

Và quan trọng là phải

Kiểm soát bản thân mình

Đừng để cơn nóng nảy

Khiến người đời cười khinh.

Đôi khi ta phản ứng

Làm tổn thương đến người

Thực ra tổn thương nhất

Chính là lòng ta thôi!

Ứng xử trong cuộc sống

Hãy bằng tình yêu thương

Lòng vị tha cao thượng

Sự hy sinh, nhún nhường.

Mỗi việc nhịn một chút

Để gió lặng, sóng yên

Mọi sự lùi một bước

Biển rộng, trời cao thêm.

Hận thù đừng ghim giữ

Giận dỗi càng tua nhanh

Học từ – bi – hỷ – xả

Giữ đầu an, tâm lành.

Việc ấy là rất khó

Nhưng phải cố làm thôi

Cũng giống như buông bỏ

Chẳng đơn giản trên đời!

Thái Bá Tân